Nadszedł czas na ostatnie spotkanie z present perfect. Nie oznacza ono bynajmniej „rozstania” z tym czasem, wprost przeciwnie – mam nadzieję, że większość z Was dzięki mojej serii mini-wykładów lepiej ten czas zrozumiało i zacznie go używać na co dzień. Co mamy zatem do omówienia podczas pożegnalnej kolacji przy świecach?
Dziś zajmiemy się drugą główną grupą użycia czasem present perfect – do opisywania stanów (rzadziej wydarzeń), które zaczęły się i nadal trwają. Dla pocieszenia od razu napiszę, że to użycie jest bodajże najłatwiejsze do zrozumienia, dla wielu osób „sensowniejsze” niż poprzednia grupa użyć, gdzie opisywaliśmy przyszłość.
W takim przypadku używamy czasu present perfect w momencie, gdy coś się zaczęło i nadal trwa. Głównie używamy tego do pisywania stanów (z takimi czasownikami jak np. be, know, have – generalnie z tzw. stative/non-action verbs, czyli czasownikami wyrażającymi stany, emocje, uczucia), rzadziej czynności. Do opisywania trwających czynności zazwyczaj używany jest czas present perfect continuous, jest to bardziej naturalne, choć jeśli ktoś spotkał się z czynnością trwającą w czasie present perfect simple, to jest to możliwe, ale tym mniej popularnym przypadkiem nie będziemy się dzisiaj zajmować.
Skoro mówimy jak długo coś trwa (a musi trwać aż do tej pory, i albo się w momencie mówienia – lub dosłownie chwilę przed – kończyć, albo zazwyczaj trwać nadal), to często trzeba określić jak długo to trwa. Tu z pomocą przychodzą dwa charakterystyczne dla tego czasu słowa: for i since.
For używamy, gdy mówimy o czasie jak długo coś trwa, np.:
for two years (przez dwa lata)
for thirty minutes (przez trzydzieści minut)
for ages (przez wieki, czyli po naszemu „od wieków, od bardzo dawna”)
Since używamy, gdy mówimy od jakiego momentu w przeszłości coś trwa, kiedy coś się zaczęło. Takim momentem może być zarówno konkretny punkt w przeszłości, lub wydarzenie/okres, który w przeszłości miał miejsce i od tamtego momentu coś trwa do chwili obecnej, np.:
since Monday (pd poniedziałku)
since 1999 (od 1999)
since I met him (odkąd go poznałem)
Uwaga! Po raz kolejny przypominam, żeby nie tłumaczyć dosłownie z angielskiego na polski, w tym przypadku chodzi mi o słowo „od”. Po polsku można powiedzieć zarówno „od trzech lat”, jak i „od 2008”, a po angielsku to będzie tylko for three years i since 2008.
Zwróćcie uwagę, że po polsku takie zdania będą wypowiedziane w czasie teraźniejszym, np.:
I have been a teacher for six years. (Jestem nauczycielem od sześciu lat).
Niemniej jednak po angielsku jak mówimy jak długo coś trwa musimy użyć czasu present perfect (simple bądź continuous). Natomiast jak tylko mówmy jak sytuacja wygląda w teraźniejszości, nie mówiąc jak długo trwa, używamy czasu present (simple bądź continuous), np.:
I am a teacher. (Jestem nauczycielem).
Więcej przykładów:
I know you. (Znam Cię.)
I have known you since 2007. (Znam Cię od 2007.)
He has a red car. (On ma czerwnony samochód.)
He has had a red car for seven days. (On ma czerwony samochód od siedmiu dni.)
My mother is ill. (Moja matka jest chora.)
My mother has been ill since September. (Moja matka jest chora od września.)
I live here. (Mieszkam tutaj.)
I have lived here since I was a child. (Mieszkam tutaj odkąd byłem dzieckiem.)
John works in a factory. (John pracuje w fabryce.)
John has worked in a factory for many years. (John pracuje w fabryce od wielu lat.)
Dwa ostatnie czasowniki (live i work) są bardzo często używane do opisywania takiej trwającej sytuacji zarówno w czasie present perfect simple, jak i continuous. Więcej na ten temat w serii mini-wykładów o tym czasie w wersji continuous (o ile kiedykolwiek taki na tym blogu powstanie.)
Czekamy na Wasze komentarze odnośnie takich serii wykładów – czy Wam się podobało i jakie inne zagadnienia chętnie widzielibyście tłumaczone w przyszłości.
