Strona bierna w języku angielskim – szybkie wyjaśnienie na start

Strona bierna (passive voice) to sposób budowania zdań, w którym skupiamy się na tym, co się dzieje, a nie na tym, kto to robi. W języku angielskim ta konstrukcja pojawia się znacznie częściej niż w polskim – usłyszysz ją w wiadomościach, przeczytasz w raportach i zobaczysz w każdej instrukcji obsługi.

Oto kilka prostych przykładów:

Strona bierna	Tłumaczenie
This house was built in 1954.	Ten dom został zbudowany w 1954 roku.
The window was broken.	Okno zostało zbite.
English is spoken all over the world.	Angielski jest używany na całym świecie.

W języku polskim często stosujemy konstrukcje bezosobowe lub stronę czynną tam, gdzie Anglicy automatycznie sięgają po passive voice. Dlatego warto zrozumieć tę konstrukcję od podstaw.

W dalszej części tego przewodnika znajdziesz praktyczną tabelę czasów, konkretne przykłady z tłumaczeniami i listę typowych błędów, których możesz łatwo unikać.

Strona bierna angielski – definicja i idea

Zacznijmy od prostego porównania. Spójrz na te dwa zdania:

• Strona czynna: The chef cooked dinner. (Szef kuchni ugotował obiad.)
• Strona bierna: Dinner was cooked by the chef. (Obiad został ugotowany przez szefa kuchni.)

W stronie czynnej podmiot zdania (the chef) wykonuje czynność. W stronie biernej dawne dopełnienie (dinner) staje się podmiotem i przechodzi na początek zdania. To właśnie jest kluczowa różnica – w stronie biernej ważniejszy jest sam fakt wykonania czynności niż jej wykonawca.

Często wykonawca czynności w ogóle nie jest podawany, ponieważ:

• jest nieznany (ktoś ukradł samochód, ale nie wiemy kto)
• jest oczywisty (wszyscy wiedzą, że policja aresztuje przestępców)
• jest nieistotny dla przekazu (liczy się rezultat, nie sprawca)

Na przykład: English is spoken all over the world. – nie dodajemy „by people”, bo to oczywiste.

Strona bierna nadaje wypowiedzi bardziej formalny i obiektywny charakter. Dlatego strona bierna występuje tak często w tekstach formalnych, naukowych dokumentach i oficjalnych komunikatach.

Budowa strony biernej – schemat zdania i czasownik to be

Tworzenie strony biernej opiera się na prostym schemacie:

Podmiot + odpowiednia forma TO BE + PAST PARTICIPLE (III forma czasownika) + (by + wykonawca)

Czym jest past participle? To imiesłów bierny, czyli w praktyce trzecia kolumna z tabeli czasowników nieregularnych. Dla czasowników regularnych dodajemy końcówkę -ed (clean → cleaned), a dla nieregularnych musimy zapamiętać formę (write → written, break → broken).

Najczęstsze formy odmienionego czasownika to be w stronie biernej:

Czas	Forma to be
Present Simple	am / is / are
Past Simple	was / were
Future Simple	will be
Present Perfect	has / have been
Past Perfect	had been
Present Continuous	is / are being
Past Continuous	was / were being

Kilka przykładów samej konstrukcji:

• The room is cleaned every day. (Pokój jest sprzątany codziennie.)
• The bridge was built in 1990. (Most został zbudowany w 1990 roku.)
• The project will be finished next week. (Projekt zostanie ukończony w przyszłym tygodniu.)
• My car has been repaired. (Mój samochód został naprawiony.)

Kiedy używamy strony biernej w języku angielskim?

Strony biernej używamy w konkretnych sytuacjach. Oto najważniejsze z nich:

Gdy wykonawca jest nieznany

• My car was stolen last night. – Mój samochód został skradziony zeszłej nocy.
• The documents were lost. – Dokumenty zostały zgubione.

Nie wiemy, kto wykonał daną czynność, więc nie ma sensu wskazywać sprawcy.

Gdy wykonawca jest nieistotny

• The road is cleaned every morning. – Droga jest sprzątana każdego ranka.
• The post was delivered at 9 AM. – Paczka została dostarczona o 9 rano.

Liczy się sam fakt, że coś zostało zrobione, a nie osoba, która to zrobiła.

W języku formalnym, prawniczym i naukowym

• The contract was signed on 1st January 2023. – Umowa została podpisana 1 stycznia 2023 roku.
• The experiment was conducted in 2020. – Eksperyment przeprowadzono w 2020 roku.

W takich kontekstach chcemy podkreślić obiektywizm i profesjonalizm przekazu.

W wiadomościach i raportach

• Ten people were injured in the accident. – Dziesięć osób zostało rannych w wypadku.
• The police said that the suspect was arrested. – Policja poinformowała, że podejrzany został aresztowany.

W instrukcjach, przepisach i ogłoszeniach

• The documents must be submitted by Friday. – Dokumenty muszą zostać złożone do piątku.
• Guests will be invited to the party. – Goście zostaną zaproszeni na przyjęcie.

Strona bierna w różnych czasach – praktyczna ściągawka

Poniższa tabela pokazuje, jak wygląda strona bierna we wszystkich najważniejszych czasach gramatycznych. Stronę bierną tworzymy zawsze według tego samego schematu – zmieniamy tylko formę czasownika to be.

Czas	Konstrukcja	Przykład	Tłumaczenie
Present Simple	am/is/are + V3	The letters are sent every Monday.	Listy są wysyłane w każdy poniedziałek.
Present Continuous	am/is/are being + V3	Lucy is cleaning the room. → The room is being cleaned.	Pokój jest właśnie sprzątany.
Present Perfect	has/have been + V3	The report has been finished.	Raport został ukończony.
Past Simple	was/were + V3	The bridge was opened in 2012. Dinner was cooked yesterday.	Most został otwarty w 2012. Obiad został ugotowany wczoraj.
Past Continuous	was/were being + V3	The book was being read when I came home.	Książka była właśnie czytana, gdy wróciłem do domu.
Past Perfect	had been + V3	The decision had been made before the meeting.	Decyzja została podjęta przed spotkaniem.
Future Simple	will be + V3	The dinner will be cooked by the chef. The stadium will be opened next year.	Obiad zostanie ugotowany przez szefa kuchni. Stadion zostanie otwarty w przyszłym roku.
Future Perfect	will have been + V3	The work will have been completed by 2030.	Prace zostaną ukończone do 2030 roku.
To be going to	am/is/are going to be + V3	The building is going to be demolished.	Budynek ma zostać wyburzony.

W czasie future perfect używamy konstrukcji will have been + formy past participle, co pozwala wyrazić czynność, która będzie zakończona przed określonym momentem w przyszłości.

Zwróć uwagę na przykład z czasem present continuous: Lucy is cleaning the room w stronie czynnej zmienia się na The room is being cleaned w stronie biernej.

Strona bierna – przeczenia i pytania

Tworzenie zdań przeczących i pytających w stronie biernej jest prostsze, niż się wydaje.

Przeczenia

Dodajemy not do czasownika to be:

Czas	Twierdzenie	Przeczenie
Present Simple	This office is cleaned every day.	This office isn’t cleaned every day.
Past Simple	The project was finished.	The project wasn’t finished.
Future Simple	The report will be sent.	The report won’t be sent this week.

Pytania

Zamieniamy miejscami podmiot i formę to be (inwersja):

Czas	Twierdzenie	Pytanie
Present Simple	This office is cleaned every day.	Is this office cleaned every day?
Past Simple	These houses were built in 1990.	Were these houses built in 1990?
Future Simple	The ceremony will be led by Mr Brown.	Was the ceremony led by Mr Brown yesterday?

Przykład pytania z wykonawcą i okolicznikiem czasu: Was the ceremony led by Mr Brown yesterday?

Strona bierna i czasowniki modalne (can, must, should itd.)

Czasowniki modalne w stronie biernej mają zawsze tę samą konstrukcję:

MODAL + BE + PAST PARTICIPLE

Funkcja	Przykład	Tłumaczenie
Możliwość	The documents can be sent by email.	Dokumenty mogą zostać wysłane mailem.
Konieczność	The rules must be followed.	Zasady muszą być przestrzegane.
Rada	The report should be checked carefully.	Raport powinien zostać dokładnie sprawdzony.
Zakaz	The meeting must not be recorded.	Spotkanie nie może być nagrywane.
Niemożliwość	The form cannot be changed later.	Formularz nie może być później zmieniony.

Istnieje również forma perfect przy modalach, gdy mówimy o przeszłości:

MODAL + HAVE BEEN + PAST PARTICIPLE

Przykład: The letter should have been sent earlier. – List powinien był zostać wysłany wcześniej.

Active vs passive – różnice między stroną czynną a bierną

Porównajmy kilka par zdań, żeby zobaczyć różnicę w praktyce:

Strona czynna	Strona bierna
The police arrested the suspect.	The suspect was arrested (by the police).
My parents bought a new computer last week.	A new computer was bought last week.
Someone is reading a gripping novel.	A gripping novel is being read.
They will finish the project.	The project will be finished.

W stronie czynnej podmiot zdania wykonuje czynność. W stronie biernej podmiot doświadcza danej czynności – jest jej odbiorcą, a nie wykonawcą danej czynności.

Zmiana ze strony czynnej na bierną przesuwa punkt ciężkości z wykonawcy na odbiorcę lub rezultat. W przykładzie z policją: w stronie czynnej skupiamy się na policji, w biernej – na podejrzanym.

Wskazówka stylistyczna: W codziennych rozmowach lepiej częściej używać strony czynnej, bo jest prostsza i bardziej naturalna. Strona bierna sprawdza się w tekstach formalnych i sytuacjach, gdy chcemy podkreślić obiektywizm.

Przykład z biznesowego maila – strona bierna „wygładza” ton wypowiedzi:

• Strona czynna: We have made a mistake. (My popełniliśmy błąd.)
• Strona bierna: A mistake has been made. (Błąd został popełniony.)

Druga wersja brzmi mniej oskarżycielsko i jest częściej stosowana w korespondencji firmowej.

Konstrukcje specjalne w stronie biernej

W angielskiej gramatykę znajdziesz kilka charakterystycznych struktur biernych używanych w wiadomościach i zaawansowanej komunikacji.

It is said that… / It is believed that…

Tej konstrukcji używamy do wyrażania opinii, plotek lub faktów powszechnie znanych:

• It is said that the company will be sold. – Mówi się, że firma zostanie sprzedana.
• It is believed that the crisis is over. – Uważa się, że kryzys się skończył.

Konstrukcje osobowe: He is said to…

Alternatywna forma, gdzie osoba staje się podmiotem na początku zdania:

• He is said to be very experienced. – Mówi się, że jest bardzo doświadczony.
• They are believed to have left the country. – Uważa się, że opuścili kraj.

Have something done

Konstrukcja używana, gdy ktoś zleca wykonanie czegoś, ale sam tego nie robi:

• She had her car repaired yesterday. – Zleciła naprawę samochodu (nie naprawiła go sama).
• I had my hair cut last week. – Obciąłem włosy (u fryzjera, nie sam).

Get something done

Bardziej potoczna wersja konstrukcji have something done:

• I need to get my phone fixed. – Muszę dać telefon do naprawy.
• They got the fridge delivered now. – Dostali lodówkę dostarczoną teraz. / Zamówili dostawę lodówki.

Strona bierna w zdaniach z dwoma dopełnieniami i dopełnieniem przyimkowym

Czasowniki takie jak give, send, show, tell przyjmują dwa dopełnienia (komu? co?). Tworzenie zdań w stronie biernej z takimi czasownikami daje ciekawe możliwości.

Zdania z dwoma dopełnieniami

Zdanie w stronie czynnej: She gave me a book.

Dwie możliwe wersje bierne:

Wersja	Zdanie	Tłumaczenie
Osoba jako podmiot	I was given a book.	Dostałem książkę.
Rzecz jako podmiot	A book was given to me.	Książka została mi dana.

Dopełnienie dalsze (osoba) często staje się podmiotem w stronie biernej. W niektórych przypadkach potrzebne jest „to” przed dopełnieniem bliższym.

Dopełnienie przyimkowe

Przy czasownikach z przyimkiem (look at, talk about, laugh at) przyimek zostaje przy czasowniku w formie imiesłowu biernego na końcu zdania:

• He was laughed at. – Śmiano się z niego.
• This topic is often talked about. – Ten temat jest często poruszany.
• The problem was looked into. – Problem został zbadany.

Najczęstsze konstrukcje przyimkowe w stronie biernej:

• be looked after (być pod opieką)
• be taken care of (być zaopiekowanym)
• be talked about (być omawianym)
• be laughed at (być wyśmiewanym)

Typowe błędy w stronie biernej i jak ich unikać

Większość błędów w stronie biernej dotyczy czasownika to be i trzeciej formy czasownika. Oto najczęstsze pułapki:

Błąd 1: Pomijanie formy to be

❌ The book written yesterday. ✅ The book was written yesterday.

Bez formy to be w odpowiedniej formie zdanie jest niepoprawne gramatycznie.

Błąd 2: Użycie II formy zamiast III formy czasownika

❌ The window was broke. ✅ The window was broken.

Pamiętaj o użyciu formy past participle (III kolumna), nie past simple (II kolumna).

Błąd 3: Nadmierne stosowanie strony biernej

Strona bierna jest przydatna, ale jej nadużywanie prowadzi do ciężkiego, biurokratycznego stylu. Jeśli możesz użyć strony czynnej bez utraty znaczenia – użyj jej.

❌ The door was opened by John, and then the lights were turned on by him. ✅ John opened the door and turned on the lights.

Błąd 4: Niepotrzebne dodawanie wykonawcy

❌ English is spoken all over the world by people. ✅ English is spoken all over the world.

Jeśli wykonawca jest oczywisty, nie dodawaj „by + agent”.

Checklista przed wysłaniem

• ✓ Czy mam formę to be w odpowiednim czasie?
• ✓ Czy użyłem III formy czasownika (past participle)?
• ✓ Czy wykonawca jest naprawdę potrzebny w tym zdaniu?

Podsumowanie – jak skutecznie opanować stronę bierną po angielsku?

Strona bierna w języku angielskim to jedna z tych konstrukcji, które na początku mogą wydawać się skomplikowane, ale po zrozumieniu prostego schematu stają się intuicyjne. Kluczem jest zapamiętanie formuły: to be + past participle w odpowiedniej formie czasowej.

Oto praktyczne kroki do opanowania passive voice:

1. Naucz się trzeciej formy czasowników nieregularnych – to fundament całej konstrukcji. Bez znajomości formy past participle nie zbudujesz poprawnego zdania w stronie biernej.
2. Ćwicz przekształcanie zdań – weź proste zdania w stronie czynnej i zmieniaj je na bierne w różnych czasach (present simple, past simple, future simple). Zacznij od zdań typu: Someone stole my bike → My bike was stolen.
3. Czytaj angielskie wiadomości i raporty – tam strona bierna pojawia się naturalnie i często. Wypisuj przykłady z kontekstem, żeby zobaczyć, jak native speakerzy używają tej konstrukcji.
4. Praktykuj regularnie – nawet kilka zdań dziennie wystarczy, żeby passive voice stało się Twoim naturalnym narzędziem. Z czasem zaczniesz brzmieć bardziej profesjonalnie i naturalnie w sytuacjach formalnych.

Pamiętaj, że strona bierna to nie tylko reguła gramatyczna – to narzędzie stylistyczne, które pozwala Ci kontrolować, na co chcesz zwrócić uwagę słuchacza lub czytelnika. Używaj jej świadomie, a Twoja angielska gramatyka nabierze nowego wymiaru.