Czasowniki nieregularne w angielskim – esencja na start

Jeśli uczysz się angielskiego, prędzej czy później natkniesz się na czasowniki nieregularne – te „nieposłuszne” słowa, które nie chcą się odmienić według standardowych reguł. W języku angielskim czasowniki nieregularne stanowią fundament codziennej komunikacji, a bez ich znajomości trudno będzie Ci opowiedzieć o przeszłych wydarzeniach czy zbudować poprawne zdanie w czasie Present Perfect.

Każdy czasownik nieregularny ma trzy formy, które musisz znać:

• Base form (bezokolicznik) – go
• Past Simple (II forma) – went
• Past Participle (III forma) – gone

Najważniejsze fakty na start:

• W praktycznym angielskim używa się około 180–200 czasowników nieregularnych
• Na poziom B1 zwykle wystarcza opanowanie 70–100 z nich
• Czasowniki te są niezbędne w Past Simple, Present Perfect, stronie biernej i mowie zależnej
• Przykłady: go – went – gone (iść), see – saw – seen (widzieć)
• Według Oxford English Corpus, aż 70% najczęściej używanych czasowników w mowie to właśnie formy nieregularne

Zrozumienie czasowników nieregularnych to nie fanaberia gramatyczna – to klucz do osiągnięcia płynności w angielskim.

Definicja i zasady – czym dokładnie są angielskie czasowniki nieregularne?

Zanim zagłębimy się w listy i techniki nauki, warto jasno zrozumieć, czym właśnie są nieregularne czasowniki angielskie i dlaczego sprawiają tyle trudności.

Czasowniki regularne w języku angielskim tworzą formy przeszłe według prostej reguły – dodajesz końcówkę -ed do formy podstawowej. Na przykład: play – played – played, work – worked – worked. Sprawa prosta i przewidywalna.

Nieregularne czasowniki w języku angielskim łamią tę regułę. Nie tworzą form przeszłych przez dodanie -ed, lecz przyjmują zupełnie unikalne formy, często zmieniając cały rdzeń słowa. Porównaj:

Typ czasownika	Przykład	Formy
Regularny	play	play – played – played
Nieregularny	eat	eat – ate – eaten

Trzecia forma czasownika (past participle) ma szczególne znaczenie – używasz jej w:

• Present Perfect: I have seen this movie
• Past Perfect: I had seen him before
• Stronie biernej: The cake was eaten

Kluczowe zasady dotyczące czasowników nieregularnych:

• Nie podlegają regule dodawania -ed
• Często zmieniają samogłoskę w rdzeniu (drink – drank – drunk)
• Każdy dany czasownik trzeba zapamiętać indywidualnie
• Większość pochodzi ze staroangielskiego i języków germańskich
• Niektóre mają formy identyczne we wszystkich trzech pozycjach (cut – cut – cut)
• W dialektach brytyjskim i amerykańskim mogą występować różnice (learnt vs. learned)

To historyczne pochodzenie z języków germańskich tłumaczy, dlaczego nie istnieje jedna, prosta reguła. Te czasowniki przetrwały wieki w swojej oryginalnej formie, podczas gdy nowsze słowa przyjęły regularne zakończenie -ed.

Formy czasownika w języku angielskim – szybkie uporządkowanie

Zanim przejdziemy do konkretnych list, uporządkujmy wiedzę o formach czasownika. W języku angielskim istnieje pięć podstawowych form, które każdy czasownik może przyjąć:

5 form czasownika angielskiego:

1. Base form (forma podstawowa) – go, eat, write
   • Używana w czasie teraźniejszym Present Simple (I/you/we/they go)
2. 3rd person singular – goes, eats, writes
   • Używana w Present Simple z he/she/it
3. -ing form (imiesłów czynny) – going, eating, writing
   • Używana w czasach Continuous (I am going)
4. Past Simple (II forma) – went, ate, wrote
   • Używana do opisu przeszłości (I went yesterday)
5. Past Participle (III forma) – gone, eaten, written
   • Używana w Perfect tenses i stronie biernej

Przy czasownikach regularnych formy 4 i 5 są identyczne (worked – worked). To właśnie przy nieregularnych zaczyna się zabawa – musisz zapamiętać wszystkie trzy kluczowe formy: bezokolicznik, drugą formę i trzecią formę.

Dobra wiadomość? Formy 2 i 3 (-ing i 3rd person) tworzy się regularnie nawet przy nieregularnych czasownikach. Koncentruj się więc na trzech formach: pierwszej formy, drugiej formy i trzeciej formy.

Klasyfikacja: grupy angielskich czasowników nieregularnych

Choć czasowniki nieregularne nie podlegają jednolitym regułom, da się wyróżnić praktyczne grupy, które znacząco ułatwiają ich naukę. Grupuj czasowniki według podobieństw – to skróci czas zapamiętywania nawet o połowę.

Grupa 1 – Wszystkie trzy formy identyczne

To najłatwiejsza grupa! Forma czasownika pozostaje taka sama w bezokoliczniku, Past Simple i Past Participle:

• cut – cut – cut (ciąć)
• put – put – put (kłaść)
• let – let – let (pozwalać)
• shut – shut – shut (zamykać)
• hit – hit – hit (uderzać)
• hurt – hurt – hurt (ranić)
• set – set – set (ustawiać)

Ta grupa stanowi około 20-25% wszystkich czasowników nieregularnych. Raz zapamiętane – gotowe!

Grupa 2 – II i III forma identyczne, inna forma podstawowa

Tutaj pierwsza forma różni się od dwóch pozostałych, które są takie same:

• keep – kept – kept (trzymać)
• buy – bought – bought (kupować)
• teach – taught – taught (uczyć)
• bring – brought – brought (przynosić)
• think – thought – thought (myśleć)
• sleep – slept – slept (spać)
• feel – felt – felt (czuć)

Grupa 3 – Trzy różne formy

Najbardziej wymagająca grupa, gdzie każda forma czasownika jest inna:

• begin – began – begun (zaczynać)
• drink – drank – drunk (pić)
• write – wrote – written (pisać)
• go – went – gone (iść)
• see – saw – seen (widzieć)
• take – took – taken (brać)

Mini-podgrupy według wzorca samogłosek

Warto zauważyć powtarzające się wzorce, które ułatwiają zapamiętywanie:

Wzorzec	Przykłady
i – a – u	sing – sang – sung, drink – drank – drunk, swim – swam – swum
i – o – i	begin – began – begun, ring – rang – rung
ow – ew – own	know – knew – known, grow – grew – grown, throw – threw – thrown
ea – o – o	wear – wore – worn, tear – tore – torn

Te wzorce to Twój sprzymierzeniec w walce z chaosem nieregularnych form!

Lista: czasowniki nieregularne angielski – najważniejsze przykłady

Pełna lista czasowników nieregularnych liczy ponad 200 pozycji, ale w praktyce potrzebujesz znacznie mniejszego zestawu. Poniższa tabela czasowników nieregularnych zawiera najczęściej używane czasowniki, podzielone tematycznie.

Czasowniki ruchu i przemieszczania

Base form	Past Simple	Past Participle	Tłumaczenie
go	went	gone	iść
come	came	come	przychodzić
run	ran	run	biegać
ride	rode	ridden	jeździć
leave	left	left	opuszczać
fly	flew	flown	latać
drive	drove	driven	prowadzić
fall	fell	fallen	upadać
rise	rose	risen	wstawać

Czasowniki komunikacji i myślenia

Base form	Past Simple	Past Participle	Tłumaczenie
say	said	said	mówić
tell	told	told	opowiadać
think	thought	thought	myśleć
know	knew	known	znać
understand	understood	understood	rozumieć
speak	spoke	spoken	mówić
mean	meant	meant	znaczyć
hear	heard	heard	słyszeć

Codzienne czynności

Base form	Past Simple	Past Participle	Tłumaczenie
make	made	made	robić
do	did	done	robić
eat	ate	eaten	jeść
drink	drank	drunk	pić
get	got	got/gotten	dostawać
have	had	had	mieć
take	took	taken	brać
give	gave	given	dawać
put	put	put	kłaść
find	found	found	znajdować

Pełna tabela kluczowych czasowników

Base form	Past Simple	Past Participle	Tłumaczenie
be	was/were	been	być
become	became	become	stawać się
begin	began	begun	zaczynać
break	broke	broken	łamać
bring	brought	brought	przynosić
build	built	built	budować
buy	bought	bought	kupować
catch	caught	caught	łapać
choose	chose	chosen	wybierać
cost	cost	cost	kosztować
cut	cut	cut	ciąć
draw	drew	drawn	rysować
dream	dreamt/dreamed	dreamt/dreamed	śnić
feed	fed	fed	karmić
feel	felt	felt	czuć
fight	fought	fought	walczyć
forget	forgot	forgotten	zapominać
forgive	forgave	forgiven	wybaczać
freeze	froze	frozen	zamarzać
grow	grew	grown	rosnąć
hide	hid	hidden	ukrywać
hold	held	held	trzymać
keep	kept	kept	trzymać
knit	knit/knitted	knit/knitted	robić na drutach
lay	laid	laid	kłaść
lead	led	led	prowadzić
learn	learnt/learned	learnt/learned	uczyć się
lend	lent	lent	pożyczać
let	let	let	pozwalać
lie	lay	lain	leżeć
lose	lost	lost	gubić
meet	met	met	spotykać
pay	paid	paid	płacić
read	read*	read*	czytać
see	saw	seen	widzieć
sell	sold	sold	sprzedawać
send	sent	sent	wysyłać
set	set	set	ustawiać
show	showed	shown	pokazywać
shut	shut	shut	zamykać
sing	sang	sung	śpiewać
sit	sat	sat	siedzieć
sleep	slept	slept	spać
spend	spent	spent	spędzać/wydawać
stand	stood	stood	stać
steal	stole	stolen	kraść
swim	swam	swum	pływać
teach	taught	taught	uczyć
throw	threw	thrown	rzucać
wear	wore	worn	nosić (ubranie)
win	won	won	wygrywać
write	wrote	written	pisać

*Uwaga: czasownik read ma identyczną pisownię we wszystkich formach, ale wymowa zmienia się: /riːd/ → /red/ → /red/

Najczęściej używane czasowniki nieregularne – Twoje minimum na co dzień

Zanim zaczniesz uczyć się wszystkich 200 czasowników, skup się na absolutnym minimum. Te 25-30 czasowników pojawia się w niemal każdej rozmowie i tekście. Ich formy są powszechnie używane – bez nich nie zbudujesz podstawowych zdań.

Twoje TOP 25 czasowników nieregularnych:

• be – was/were – been (być) – najczęstszy czasownik w angielskim
• have – had – had (mieć)
• do – did – done (robić)
• go – went – gone (iść)
• get – got – got/gotten (dostawać)
• make – made – made (robić)
• say – said – said (mówić)
• see – saw – seen (widzieć)
• come – came – come (przychodzić)
• take – took – taken (brać)
• know – knew – known (znać)
• think – thought – thought (myśleć)
• give – gave – given (dawać)
• find – found – found (znajdować)
• tell – told – told (opowiadać)
• leave – left – left (opuszczać)
• feel – felt – felt (czuć)
• put – put – put (kłaść)
• bring – brought – brought (przynosić)
• begin – began – begun (zaczynać)
• keep – kept – kept (trzymać)
• write – wrote – written (pisać)
• stand – stood – stood (stać)
• hear – heard – heard (słyszeć)
• meet – met – met (spotykać)

Przykładowe zdania z kluczowymi czasownikami:

Zdanie	Tłumaczenie
I went to the cinema yesterday.	Wczoraj poszedłem do kina.
She has seen this movie twice.	Ona widziała ten film dwa razy.
The letter was written by my mother.	List został napisany przez moją mamę.
I have just eaten breakfast.	Właśnie zjadłem śniadanie.

Opanowanie tych kilkudziesięciu czasowników pozwala zbudować większość wypowiedzi na poziomach A2–B1. Przy każdym nowym czasie gramatycznym (np. Present Perfect) od razu ćwicz te same znane czasowniki w nowej strukturze.

Jak skutecznie nauczyć się czasowników nieregularnych? Sprawdzone metody

Sucha lista i mechaniczne powtarzanie „go-went-gone, go-went-gone…” to przepis na frustrację i szybkie zapominanie. Ich nauka wymaga systematycznego podejścia opartego na aktywnym użyciu i regularnych powtórkach. Poniżej znajdziesz sprawdzone techniki, które naprawdę działają.

Ucz się partiami i według wzorców

Nie próbuj opanować wszystkich czasowników naraz. Badania nad pamięcią pokazują, że chunking (grupowanie informacji) poprawia zapamiętywanie o 40-60%.

Praktyczne wskazówki:

• Ucz się w małych porcjach: 10–15 czasowników co 1–2 dni
• Grupuj według wzorca samogłosek (drink – drank – drunk razem z sing – sang – sung)
• Łącz czasowniki o podobnych formach przeszłych (sleep – slept, keep – kept, feel – felt)
• Po każdej porcji rób mini-test: 5 zdań w czasie Past Simple i 5 w Present Perfect
• Stosuj powtórki rozłożone w czasie: po 1 dniu, 3 dniach i tygodniu

Przykład grupowania:

Wzorzec	Czasowniki do nauki razem
-ought	buy-bought, bring-brought, think-thought, teach-taught
-ept	keep-kept, sleep-slept, sweep-swept
i-a-u	sing-sang-sung, drink-drank-drunk, begin-began-begun

Fiszki papierowe i aplikacje

Fiszki to klasyka, która działa. Możesz wybrać wersję tradycyjną lub cyfrową – obie są skuteczne.

Jak tworzyć własne fiszki:

• Przód: forma podstawowa (go)
• Tył: went, gone + polskie znaczenie + jedno przykładowe zdanie
• Dodaj kolorowe oznaczenia: np. czerwony dla najtrudniejszych form

Aplikacje do nauki:

• Quizlet – gotowe zestawy „Irregular Verbs” + własne talie
• Anki – algorytm spaced repetition (SRS) zwiększa retencję do 90%
• Memrise – kursy z wymową native speakerów

Codzienny rytuał:

• Rano (5 min): przypomnienie wczorajszych fiszek
• Wieczorem (5-10 min): test bez podglądania + nowe czasowniki

Kluczowe jest aktywne przywoływanie – patrz na polskie znaczenie i próbuj odtworzyć angielskie formy, nie odwrotnie.

Kontekst: zdania, mini-dialogi, historie

Zapamiętywanie samych form (go–went–gone) jest znacznie mniej skuteczne niż nauka w pełnych zdaniach. Mózg lepiej przechowuje informacje osadzone w kontekście.

Jak wykorzystać kontekst:

• Twórz proste, osobiste zdania o swoim życiu:
  • I went to work by bus on Monday.
  • I have eaten pizza three times this week.
  • My keys were found under the sofa.
• Pisz krótkie historie w Past Simple (5-7 zdań), używając kilku nowych czasowników jednocześnie:

Yesterday I woke up late. I ranto the bus stop but the bus had already left. I took a taxi and spent too much money. When I got to work, my boss said nothing. She knew about the traffic jam.

• Poproś nauczyciela lub znajomego o poprawienie Twoich historii – błędy zaznaczone kolorem zostaną zapamiętane

Muzyka, filmy i seriale

W piosenkach i dialogach filmowych formy przeszłe pojawiają się naturalnie i często. To świetny sposób na naukę bez „uczenia się”.

Technika aktywnego oglądania:

1. Oglądaj z napisami (polskimi lub angielskimi)
2. Wypisuj nieregularne czasowniki i ich zdania
3. Zatrzymuj nagranie i powtarzaj na głos całe zdania
4. Imituj wymowę i intonację aktorów

Gdzie szukać:

• Seriale: „Friends”, „How I Met Your Mother”, „The Office” – formy went, saw, came, thought pojawiają się w niemal każdym odcinku
• Piosenki: teksty pełne past tense (np. „Yesterday” The Beatles, „Someone Like You” Adele)
• Podcasty dla uczących się angielskiego

Gry, quizy i zabawa

Zaangażowanie emocji i element rywalizacji przyspieszają zapamiętywanie. Regularne ćwiczenia w formie gier nie nudzą i utrwalają poprawne formy.

Propozycje gier i aktywności:

Gra	Jak grać
Memory	Paruj karty z I formą z kartami z II/III formą
Bingo	Plansza z formami przeszłymi, losowanie bezokoliczników
Kalambury	Pokazuj czynność, inni podają wszystkie 3 formy
Wyścig na czas	Kto w 1 minutę zapisze więcej poprawnych form?
Quiz dueli	Dwie osoby, na zmianę podają formy – kto się pomyli, odpada

Pomysł na quiz domowy:

• Przygotuj 20 kartek z bezokolicznikami
• Losuj i podawaj II i III formę w 5 sekund
• Za każdą poprawną odpowiedź – punkt
• Co tydzień podbijaj rekord

Czasowniki nieregularne angielski – częste błędy i jak ich uniknąć

Nawet zaawansowani uczący się popełniają błędy w poszczególnych formach czasowników nieregularnych. Większość problemów dotyczy mylenia II i III formy oraz używania bezokolicznika zamiast formy przeszłej.

Błąd 1: Bezokolicznik zamiast Past Simple

❌ I see him yesterday. ✅ I saw him yesterday.

Rozwiązanie: Zawsze sprawdzaj, czy zdanie dotyczy przeszłości (yesterday, last week, in 2020). Jeśli tak – użyj drugiej formy.

Błąd 2: II forma zamiast III w Present Perfect

❌ I have went to Paris. ✅ I have gone to Paris.

Rozwiązanie: Po „have/has” ZAWSZE używaj III formy (past participle). Zapamiętaj: have + III forma.

Błąd 3: Mieszanie podobnych form

❌ I sung a song yesterday. (sung to III forma!) ✅ I sang a song yesterday.

❌ I have drank too much coffee. ✅ I have drunk too much coffee.

Rozwiązanie: Twórz zdania-kotwice dla problematycznych par:

• „I sang at the party” (Past Simple)
• „I have sung this song many times” (Present Perfect)

Błąd 4: Pomijanie III formy w stronie biernej

❌ The window was broke. ✅ The window was broken.

❌ The cake was ate by children. ✅ The window was eaten by children.

Rozwiązanie: W stronie biernej (was/were + czasownik) zawsze używaj III formy.

Praktyczna wskazówka:

W notatkach zawsze zaznaczaj numerkami, która forma jest która:

• go¹ – went² – gone³
• Lub używaj kolorów: niebieski (I), zielony (II), czerwony (III)

FAQ: czasowniki nieregularne angielski – najczęstsze pytania

Jaka jest różnica między II a III formą czasownika?

Druga forma czasownika (Past Simple) używana jest do opisu zakończonych czynności w przeszłości: I ate breakfast at 7 AM. Trzecia forma (Past Participle) pojawia się w Perfect tenses i stronie biernej: I have eaten breakfast / Breakfast was eaten. Czasownik go – went – gone: went używasz samodzielnie (I went), a gone po have/has (I have gone) lub w passiwie.

Ile czasowników nieregularnych muszę znać na danym poziomie?

Poziom	Liczba czasowników
A2	20–40
B1	60–100
B2	120–160
C1+	180–200+

Na poziomie B1 powinieneś swobodnie operować formami najbardziej powszechnych czasowników jak be was/were been, have, do, go, get, make, see, take.

Ile dokładnie istnieje czasowników nieregularnych w angielskim?

W nowoczesnym angielskim aktywnie używa się około 200 czasowników nieregularnych. Jeśli doliczymy rzadsze i archaiczne formy, liczba ta sięga 250–270. W codziennej komunikacji regularnie pojawiają się jednak głównie te same 100–150.

Czy czasowniki nieregularne „stają się” regularne?

Tak, to proces trwający od wieków! Niektóre czasowniki mają obecnie dwie akceptowane formy – regularną i nieregularną:

• learn – learned/learnt (uczyć się) – learned częstsze w USA
• dream – dreamed/dreamt – obie formy poprawne
• burn – burned/burnt
• spell – spelled/spelt
• knit – knitted/knit (robić na drutach)

Generalnie amerykański angielski preferuje formy regularne (-ed), brytyjski – nieregularne.

Dlaczego czasownik „read” wymawia się inaczej w różnych formach?

Czasownik read ma identyczną pisownię we wszystkich trzech formach, ale różną wymowę:

• read (I forma): /riːd/ (jak „reed”)
• read (II forma): /red/ (jak „red”)
• read (III forma): /red/ (jak „red”)

To jeden z niewielu czasowników, gdzie zmienia się tylko wymowa, nie pisownia.

Podsumowanie: jak opanować angielskie czasowniki nieregularne na stałe?

Nieregularne czasowniki to fundament płynnej komunikacji w angielskim. Bez nich nie opowiesz o przeszłości, nie zbudujesz zdania w Present Perfect ani nie zrozumiesz strony biernej. Dobra wiadomość? Nie musisz uczyć się wszystkich 200 naraz.

3 filary skutecznej nauki:

1. Małe porcje – 10–15 czasowników co kilka dni zamiast maratonu ze 100 formami
2. Kontekst – zdania, historie i dialogi zamiast suchych list
3. Systematyczne powtórki – fiszki, aplikacje i quizy rozłożone w czasie

Stwórz własną, spersonalizowaną listę czasowników w oparciu o Twoje potrzeby. Jeśli pracujesz w biznesie – skup się na sell, buy, send, meet. Jeśli podróżujesz – go, fly, leave, arrive. Jeśli uczysz się na studia – write, read, understand, think.

Wracaj do tego artykułu i uzupełniaj swoją tabelę o nowe czasowniki wysłyszane w filmach, piosenkach i rozmowach. Każdy nowy czasownik nieregularny, którego nauczysz się w kontekście, zostanie z Tobą na długo.

Zacznij dziś od 10 najważniejszych. Za miesiąc będziesz znać 50. Za trzy miesiące – ponad 100. A to wystarczy, by rozmawiać po angielsku swobodnie i pewnie.